Biały Dom rozszerza Genesis Mission o ponad 5 mld dol. Departament Energii wybiera 278 projektów naukowych

Michael Kratsios, dyrektor Biura Polityki Naukowo-Technologicznej (OSTP), ogłosił 22 lipca ponad 5 mld dol. nowych federalnych zobowiązań rozszerzających Genesis Mission — flagowy program administracji Trumpa łączący sztuczną inteligencję z badaniami naukowymi. Razem z pieniędzmi Biały Dom zapowiedział nowe National Science and Technology Challenges — konkursy grantowe otwarte dla naukowców i instytucji badawczych w całym kraju.

Co dokładnie obejmuje rozszerzenie?

Genesis Mission wystartowała rozporządzeniem wykonawczym prezydenta Trumpa w listopadzie 2025 roku, a prowadzi ją Departament Energii (DOE). Do programu dołącza teraz ponad 15 agencji federalnych, które wniosą granty, dane naukowe i infrastrukturę badawczą — m.in. resort zdrowia HHS wraz z Narodowym Instytutem Zdrowia (NIH), Departament Transportu, Departament Zasobów Wewnętrznych, NASA, Narodowa Fundacja Nauki (NSF), Departament Wojny oraz departamenty rolnictwa i handlu. Taka skala koordynacji ma dać naukowcom dostęp do zbiorów danych i mocy obliczeniowej, które dotąd były rozproszone między resortami i trudno dostępne poza macierzystą agencją.

Ile projektów wybrano w pierwszym naborze?

Konkretny efekt programu widać już w naborze przeprowadzonym przez DOE. Resort wybrał 278 projektów badawczych ze wszystkich 50 stanów, o łącznej wartości 293 mln dol. Zgłoszeń wpłynęło ponad 5000 — to, jak podaje Biały Dom, największy odzew, jaki DOE zanotował w historii swoich naborów grantowych. Największy pojedynczy grant, 60 mln dol., trafił na badania nad energią jądrową.

Największa przebudowa finansowania nauki od dekad?

Część amerykańskich mediów opisuje rozszerzenie Genesis Mission jako największą przebudowę federalnego systemu finansowania nauki od 80 lat, czyli od czasu, gdy po drugiej wojnie światowej ukształtował się dzisiejszy model grantowy oparty na odrębnych agencjach, takich jak NSF czy NIH. Administracja argumentuje, że dotychczasowy podział środków między resortami spowalniał badania wymagające dużych zbiorów danych i mocy obliczeniowej, a scalenie ich pod jednym programem AI ma to przyspieszyć.

To kolejny ruch administracji Trumpa w sprawach sztucznej inteligencji w ciągu ostatnich dni — dzień wcześniej Biały Dom przedstawił Kongresowi projekt federalnego nadzorcy AI wzorowanego na FINRA. Tego samego dnia Kratsios odniósł się też publicznie do praktyk chińskiego Moonshot AI, ale to wątek osobnego sporu o destylację modeli, niezwiązany bezpośrednio z Genesis Mission.